عزت و استقلال، دو رکن اساسی در هویت و موجودیت هر ملت هستند. برای جمهوری اسلامی ایران، این دو مفهوم نه‌تنها ارزش‌هایی ملی، بلکه اصولی دینی و انقلابی‌اند که ریشه در آرمان‌های انقلاب ۱۳۵۷ و تعالیم اسلامی دارند.

به قلم بهناز طولابی، حفظ عزت و استقلال ایران اسلامی در برابر چالش‌های داخلی و خارجی، وظیفه‌ای همگانی است که نیازمند هوشیاری، وحدت و انتخاب‌های آگاهانه در تمامی عرصه‌هاست. این مقاله به بررسی اهمیت حفظ عزت و استقلال ایران و راهکارهای تحقق آن می‌پردازد.

عزت و استقلال: معنای واقعی

عزت در فرهنگ اسلامی به معنای سربلندی، خودباوری و عدم وابستگی به بیگانگان است. استقلال نیز به معنای خودکفایی در تصمیم‌گیری‌های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی و رهایی از سلطه خارجی است. در گفتمان انقلاب اسلامی، عزت و استقلال مکمل یکدیگرند؛ عزت بدون استقلال، شکننده و استقلال بدون عزت، بی‌معناست. این دو اصل در فرمایشات امام خمینی (ره) و رهبر معظم انقلاب بارها مورد تأکید قرار گرفته‌اند. به عنوان مثال، امام خمینی (ره) فرمودند: «ما می‌خواهیم که خودمان باشیم، نه وابسته به شرق و نه وابسته به غرب.»

چالش‌های پیش روی عزت و استقلال

جمهوری اسلامی ایران از بدو تأسیس با چالش‌های متعددی برای حفظ عزت و استقلال خود مواجه بوده است. از جنگ تحمیلی و تحریم‌های اقتصادی گرفته تا فشارهای سیاسی و جنگ نرم فرهنگی، دشمنان همواره تلاش کرده‌اند تا با تضعیف روحیه خودباوری، ایران را به وابستگی و تسلیم وادار کنند. در این میان، برخی گفتمان‌های داخلی که حل مشکلات را در گرایش به غرب یا شرق می‌بینند، به طور غیرمستقیم استقلال کشور را تهدید می‌کنند. این گفتمان‌ها، با نادیده گرفتن توان داخلی و دستاوردهای بومی، می‌توانند به تضعیف عزت ملی منجر شوند.

دستاوردهای استقلال در دولت انقلابی

دولت سیزدهم با تکیه بر گفتمان انقلابی، گام‌های مهمی در مسیر حفظ عزت و استقلال برداشت. به عنوان نمونه، کاهش وابستگی به مذاکرات برجام و تمرکز بر توان داخلی، نشان داد که ایران می‌تواند بدون تکیه بر قدرت‌های خارجی، مسیر پیشرفت را طی کند. تقویت روابط با کشورهای همسایه، توسعه دیپلماسی اقتصادی و پیشرفت در حوزه‌های علمی و فناوری، از جمله دستاوردهایی است که اقتدار ایران را به نمایش گذاشت. این رویکرد نشان داد که عزت و استقلال، نه در تسلیم به فشارهای خارجی، بلکه در خودباوری و مقاومت نهفته است.

نقش مردم در حفظ عزت و استقلال

حفظ عزت و استقلال، تنها وظیفه دولت‌ها نیست؛ مردم نیز نقشی تعیین‌کننده دارند. انتخاب آگاهانه در انتخابات، حمایت از تولید داخلی، تقویت وحدت ملی و مشارکت در جهاد تبیین از جمله وظایف مردم در این مسیر هستند. به گفته سردار نعمت‌الله باقری، فرمانده سپاه حضرت ابوالفضل (ع) لرستان، «رأی دادن و انتخاب اصلح یک حجت شرعی است» و باید فردی انتخاب شود که به دنبال عزت ایران اسلامی باشد و در برابر بیگانگان تسلیم نشود. این انتخاب آگاهانه، تضمین‌کننده تداوم مسیر استقلال و عزت است.

راهکارهای تقویت عزت و استقلال

  1. تقویت خودکفایی اقتصادی: سرمایه‌گذاری در تولید داخلی، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و کاهش وابستگی به نفت، از عوامل کلیدی حفظ استقلال اقتصادی است.
  2. جهاد تبیین: آگاه‌سازی جامعه نسبت به دستاوردهای انقلاب و خطر وابستگی به بیگانگان، می‌تواند روحیه خودباوری را تقویت کند.
  3. دیپلماسی فعال: گسترش روابط با کشورهای همسو و غیرمتخاصم، ضمن حفظ اصول انقلابی، به تحکیم جایگاه ایران در عرصه بین‌المللی کمک می‌کند.
  4. تربیت نسل انقلابی: آموزش و پرورش نسل جوان با ارزش‌های اسلامی و انقلابی، تضمین‌کننده تداوم استقلال در آینده است.
  5. وحدت ملی: پرهیز از تفرقه و تقویت انسجام ملی، دشمنان را در تضعیف عزت ایران ناکام می‌گذارد.

نتیجه‌گیری

حفظ عزت و استقلال جمهوری اسلامی ایران، وظیفه‌ای شرعی، ملی و انقلابی است که نیازمند مشارکت همگانی است. در جهانی که قدرت‌های سلطه‌گر به دنبال تضعیف کشورهای مستقل هستند، ایران با تکیه بر گفتمان انقلابی، توان داخلی و وحدت ملی می‌تواند الگویی برای ملت‌های آزاده باشد. انتخاب‌های آگاهانه، حمایت از گفتمان انقلابی و تقویت خودباوری، مسیر عزت و استقلال ایران را هموار خواهد کرد. همان‌طور که سردار باقری تأکید کرد، انتخاب فردی که حرکت نظام را تقویت کند، نه‌تنها یک وظیفه، بلکه حجتی شرعی برای حفظ عزت ایران اسلامی است.

  • نویسنده : بهناز طولابی