یادداشت -بهناز طولابی- ایران با برخورداری از پتانسیل‌های عظیم انرژی‌های تجدیدپذیر مانند خورشید، باد و آب، فرصتی استثنایی برای گذار از اقتصاد مبتنی بر سوخت‌های فسیلی به سمت اقتصاد سبز و پایدار دارد. در این یادداشت، به بررسی اهمیت انرژی‌های تجدیدپذیر در رشد اقتصادی پایدار ایران، چالش‌ها و فرصت‌های پیش رو و راهکارهای توسعه این بخش خواهیم پرداخت.

اهمیت انرژی‌های تجدیدپذیر در رشد اقتصادی پایدار ایران

• کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی: با توجه به نوسانات قیمت نفت و گاز در بازارهای جهانی، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر می‌تواند امنیت انرژی کشور را افزایش داده و از اقتصاد ایران در برابر شوک‌های خارجی محافظت کند.
• کاهش آلودگی هوا و اثرات زیست محیطی: استفاده گسترده از سوخت‌های فسیلی، یکی از عوامل اصلی آلودگی هوا و تغییرات اقلیمی است. توسعه انرژی‌های پاک می‌تواند به بهبود کیفیت هوا و کاهش اثرات مخرب زیست محیطی کمک کند.
• ایجاد اشتغال: سرمایه‌گذاری در بخش انرژی‌های تجدیدپذیر می‌تواند منجر به ایجاد فرصت‌های شغلی جدید در زمینه‌های مختلف مانند تولید تجهیزات، نصب و راه‌اندازی نیروگاه‌ها و تحقیق و توسعه شود.
• افزایش صادرات: با توسعه فناوری‌های مرتبط با انرژی‌های تجدیدپذیر، ایران می‌تواند به یک صادرکننده مهم تجهیزات و خدمات در این حوزه تبدیل شود.

چالش‌ها و فرصت‌ها

• کمبود سرمایه‌گذاری: یکی از مهم‌ترین چالش‌ها در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، کمبود سرمایه‌گذاری است. جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی نیازمند ایجاد محیطی امن و جذاب برای سرمایه‌گذاری است.
• نبود زیرساخت‌های مناسب: توسعه شبکه‌های انتقال و توزیع برق برای اتصال نیروگاه‌های تجدیدپذیر به شبکه سراسری، نیازمند سرمایه‌گذاری‌های کلان است.
• نوسانات قیمت انرژی‌های فسیلی: نوسانات قیمت سوخت‌های فسیلی می‌تواند رقابت‌پذیری انرژی‌های تجدیدپذیر را تحت تاثیر قرار دهد.
• فرصت‌های صادرات: ایران با توجه به موقعیت جغرافیایی و پتانسیل‌های بالای انرژی خورشیدی، می‌تواند به یک قطب تولید انرژی خورشیدی در منطقه تبدیل شود.

راهکارهای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر

• تسهیل سرمایه‌گذاری: ایجاد تسهیلات مالی و اعتباری برای سرمایه‌گذاران، کاهش تعرفه‌های واردات تجهیزات و حمایت از تولید داخلی تجهیزات، از جمله راهکارهای جذب سرمایه‌گذاری در این بخش است.
• توسعه زیرساخت‌ها: سرمایه‌گذاری در توسعه شبکه‌های انتقال و توزیع برق، ایجاد بازارهای محلی برای خرید و فروش انرژی‌های تجدیدپذیر و حمایت از تحقیق و توسعه در زمینه فناوری‌های ذخیره انرژی، از جمله اقدامات ضروری برای توسعه این بخش است.
• تغییر الگوی مصرف انرژی: ترویج استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر در بخش‌های مختلف مانند ساختمان‌ها، صنایع و حمل و نقل، از طریق آموزش و فرهنگ‌سازی، می‌تواند به کاهش مصرف انرژی و افزایش بهره‌وری انرژی کمک کند.
• حمایت از تولید داخلی: حمایت از تولید داخلی تجهیزات و فناوری‌های مرتبط با انرژی‌های تجدیدپذیر، می‌تواند به کاهش وابستگی به واردات و ایجاد اشتغال در داخل کشور کمک کند.

نتیجه‌گیری
توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، نه تنها برای حفظ محیط زیست و کاهش آلودگی هوا، بلکه برای رشد اقتصادی پایدار ایران نیز ضروری است. با اتخاذ سیاست‌های مناسب و ایجاد محیطی مساعد برای سرمایه‌گذاری، می‌توان از پتانسیل‌های عظیم انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران بهره‌برداری کرده و آینده‌ای روشن‌تر برای نسل‌های آینده رقم زد.