یادداشت-بهناز طولابی- این کودکان، معصومیت‌های گمشده‌ای هستند که در پیچ‌وخم فقرو بی‌توجهی اجتماعی گرفتار شده‌اند.
حضور گسترده این کودکان در خیابان‌ها، کارگاه‌ها و بازارها نه تنها حقوق اولیه آن‌ها را زیر پا می‌گذارد، بلکه آینده‌ای مبهم و ناامن برای جامعه رقم می‌زند.
با وجود تعهدات بین‌المللی و اسناد ملی در زمینه حمایت از حقوق کودک، همچنان شاهد افزایش آمار کودکان کار هستیم. این امر بیش از هر چیز، ناشی از فقر ، نابرابری‌های اقتصادی و کاستی‌های فرهنگی است.

راهکارهای مقابله با معضل کودکان کار
۱. فراهم کردن حمایت‌های اقتصادی هدفمند برای خانواده‌ها: کمک‌های نقدی، تسهیلات اشتغال‌زایی برای والدین و بیمه‌های اجتماعی می‌تواند تا حد زیادی فشار اقتصادی را کاهش داده و خانواده‌ها را از اجبار به کار کودکان بازدارد.
۲. گسترش آموزش رایگان و باکیفیت: آموزش نه تنها حق کودک، بلکه مهم‌ترین ابزار خروج او از چرخه فقر است. سیاست‌های حمایتی در حوزه آموزش، از جمله ارائه تغذیه رایگان، حمل و نقل ایمن و جوایز تحصیلی، انگیزه‌ی حضور کودکان در مدارس را تقویت می‌کند.
۳. اصلاح قوانین و تقویت نظارت‌های اجرایی: قوانین مربوط به منع کار کودکان باید به صورت شفاف تدوین و به طور جدی اجرا شود. همچنین ایجاد نهادهای نظارتی مستقل برای پیگیری موارد نقض حقوق کودکان ضروری است.
۴. افزایش آگاهی عمومی: مبارزه با پذیرش اجتماعی کار کودک نیازمند یک کار فرهنگی گسترده است.
رسانه‌ها، مدارس و نهادهای مدنی باید با تولید محتواهای آگاهی‌بخش و تغییر نگرش عمومی، اهمیت حفظ کودکی کودکان را در اولویت قرار دهند.
۵. حمایت از سازمان‌های مردم‌نهاد فعال در حوزه کودک: این نهادها با درک عمیق‌تر از وضعیت کودکان کار، می‌توانند نقش کلیدی در شناسایی، توانمندسازی و بازتوانی این کودکان ایفا کنند.

نتیجه‌گیری
امروز هر کودک کار، فردایی است که از جامعه ما طلبکار خواهد بود. پاسداری از حقوق کودکان نه تنها وظیفه‌ای انسانی و اخلاقی، بلکه ضرورتی برای حفظ سلامت اجتماعی و توسعه پایدار است. کودکان حق دارند که کودکی کنند، رشد یابند، رویا ببافند و آینده را بسازند.
اکنون زمان آن است که دست در دست هم، برای ساختن آینده‌ای روشن‌تر گام برداریم؛ آینده‌ای که در آن، هیچ کودکی ناچار نباشد کودکی‌اش را بفروشد.