واژه “تبیین” در زبان فارسی معادل با: بیان کردن، آشکار ساختن، توضیح و تفسیر کردن، شرحی برای یک پدیده یا رویداد، تاویل، تعبیر، تعریف، بیان و روشنگری است. واژه “جهاد” از آموزه های اسلامی، به معنای کوشیدنِ همراه با فداکاری در راه خدا با جان، مال و دیگر داشته های انسانی است.
به قلم بهناز طولابی- تلفیق زیبای دو واژه ی جهاد و تبیین از لسان مبارک رهبری نظام، زیباترین کلامی است که به خوبی توانسته حق مطلب را ادا کند زیرا جهاد مقابله با حرکت خصمانه دشمن و تبیین همان روشنگری، بیان منطقی و مستدل دور از هیاهو و جنجال است.
تبیین، برای تقویت تفکر و بالابردن سطح اندیشه های انسانی است. طبق آیه ۲۴۲ سوره بقره که می فرماید: «کَذَلِکَ یُبَیِّنُ اللّهُ لَکُمْ آیَاتِهِ لَعَلَّکُمْ تَعْقِلُونَ» اینچنین خداوند آیات خود را برای شما تبیین میکند، شاید که اندیشه کنید.
همچنین در آیه ۲۶۶ سوره بقره آمده است «کَذَلِکَ یُبَیِّنُ اللَّهُ لَکُمُ الْآیَاتِ لَعَلَّکُمْ تَتَفَکَّرُونَ» تبیین برای تفکرزایی، رشد و بارور کردن اندیشههاست.
“جهاد تبیین” اصطلاحی ماندگار از فرمایشات مقام معظم رهبری است که ابتدا در اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۵ مطرح شد. اصطلاحی ارزشمند که دیگر بار در آذر ماه سال ۱۴۰۰، جهت تنویر افکار عمومی نسبت به اقدامات ارزنده نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران مورد توجه ویژه قرار گرفت.
جهاد تبیین فرصتی است تا از میان انبوه غبارها، چراغی روشن شود تا راه از بیراهه و حق از باطل تشخیص داده شود و پای انسانها در دام ضلالت و گمراهی نلغزد. نام جهاد که می آید رنگ می بازد جایگاه تمام فریضه ها و نام جهاد اکبر است که کار را یکسره می کند. بر همین مبنا جهاد فکری که خود از نوع جهاد اکبر می باشد به مقابله ی منطقی با دشمنانی که به دنبال انحراف و انحطاط فکر و و اندیشه ی جوانان ما که همان وارثان برحق شهدا هستند، می پردازد.
اهمیت این موضوع آنجاست که رهبر فرزانه مان حضرت آیتالله خامنهای فرمودند: «جوان امروزی اهل تحلیل است؛ این خیلی نکتهی مهمّی است… بچّههای ما و جوانهای ما حرف دارند و این خاصیّت انقلاب اسلامی است… این حقیقت را همچنان که ما می فهمیم، دشمن هم می فهمد؛ دشمن هم می فهمد که چشم و گوشِ جوانِ امروز باز است، حواسش جمع است، هوشمند است، قابل تحلیل است؛ چه کار می کند؟ دشمن که بیکار نمی ماند؛ دشمن برای اینکه این حالت جوان ما را خنثی کند، شروع می کند محتوای ذهنی برای جوان درست کردن «
“جهاد تبیین” جایگاه رفیع و مهمی دارد. اهمیت این نوع جهاد در فرازی دیگر از سخنان گوهربار مقام معظم رهبری به خوبی مشخص است آنجا که ایشان فرمودند: «شما روایت کنید حقایق جامعهی خودتان و کشور خودتان و انقلابتان را. شما اگر روایت نکنید، دشمن روایت میکند؛ شما اگر انقلاب را روایت نکنید، دشمن روایت میکند؛ شما اگر حادثهی دفاع مقدّس را روایت نکنید، دشمن روایت میکند، هر جور دلش میخواهد؛ توجیه میکند، دروغ میگوید آن هم ۱۸۰ درجه خلاف واقع؛ جای ظالم و مظلوم را عوض میکند».
الحق و الانصاف باید قبول داشت که “جهاد تبیین” خود تلفیقی است ارزشمند از جهاد میدانی، جهاد اکبر، جهاد سیاسی، جهاد اقتصادی و در نهایت خدمتی است ارزشمند به نسل جوان جامعه ایرانی! و در واقع اینگونه است که “جهاد تبیین” در عین اینکه شامل انواع جهاد می باشد خود به تنهایی شاخه ی ششم از نوع جهاد محسوب می شود.
لذا بر مریدان، جان فداییان ولایت و هر جوان ایرانی آزاده ای واجب است تحت رهنمود مرجع بزرگ عالم شیعه و اسلام حضرت “آیت اله خامنه ای” در کنار فعالیت های روزمره، جهاد تبیین را سرلوحه ی امور قرار دهند.
هر جوان ایرانی می تواند با تبیین دقیق و تشریح مستند حقایق و واقعیتهای فکری، اعتقادی، سیاسی، فرهنگی و… در میدان مقابله با هجمههای دشمن در سطح فراملی به عنوان سفیران غیر رسمی حکومت اسلامی وارد عمل شده و حضوری پر رنگ در سنگر “جهاد تبیین” داشته باشد.
در زمان کنونی لازم است که اندیشمندان و نخبگان ایرانی در عرصه بینالملل و در جبهه رویارویی و مقابله با بدعتها و تحریفها نقشآفرینی کرده و عرصه را بر دشمنان، شبهه افکنان و تحریف کنندگان حقایق تنگ کنند.
همانا که خدمتگزاری در عرصه و سنگر “جهاد تبیین” عطیه و موهبتی الهی است، باشد که این توفیق حاصل شود.
یادداشت: بهناز طولابی
سردبیر پایگاه خبری آوازه آنلاین

Friday, 27 February , 2026